Zakopane – „Bazar Polski”

Przy Krupówkach w Zakopanem stoi kamienny „Bazar Polski”. Hrabia Władysław Zamoyski, który na początku XX wieku ufundował budynek, od razu określił jego przeznaczenie: na dole ma być miejsce dla polskiego handlu, a u góry sala, w której prezentowane będą wyroby polskiego rzemiosła i myśli technicznej ze wszystkich trzech zaborów.

„Bazar” powstał w latach 1910-11, według projektu krakowskiego architekta Franciszka Mączyńskiego. Był jednym z pierwszych budynków modernistycznych i murowanych w Zakopanem. Tzw. szkice koncepcyjne Mączyński wykonał we wrześniu 1909 roku, w lutym 1910 r powstał ostateczny projekt budowli. W notatce wykonanej prawdopodobnie ręką Wincentego Szymborskiego (tak, tak, ojca Wisławy, naszej noblistki), który był wówczas Zarządcą Dóbr Zakopiańskich, można przeczytać: „W roku pięćsetletniej rocznicy zwycięstwa pod Grunwaldem rozpoczęła się budowa gmachu tego przeznaczonego na użytek polskiego handlu. Pod kierownictwem architekta Franciszka Mączyńskiego z Krakowa zarządzał robotami rządca dóbr Zakopane Wincenty Szymborski, prowadził budowę majster Betnarski z Rymanowa (…)”.

Na parterze, zgodnie z planami umieszczono sklepy. Był to m.in. magazyn nowości i towarów bławatnych oraz duży sklep spożywczy Spółki Handlowej „Bazar Polski”, który dał nazwę całemu budynkowi. Sprzedawano w nim różnego rodzaju wędliny, konserwy, sery, owoce, szlachetne alkohole, rozmaite słodycze (czekolady Wedla, Fuchsa, Van Houtena). W „Bazarze” handlowano także żywym drobiem – indyki, kaczki, gęsi, perliczki trzymano w drewutni od strony dzisiejszej ulicy Weteranów Wojny. Klient przychodził, wybierał i dopiero wtedy ptaka zabijano. Ryby: sumy, trocie i łososie, były przywożone z Jazowska koło Starego Sącza. Alkohol składowano w piwnicach. Były wódki Baczewskiego, koniaki, likiery, rumy i wódki od Kaźmierskiego oraz z Rektyfikacji Warszawskiej i wytwórni wódek Szymczakowskiego. Na półkach stały oryginalne francuskie koniaki. Wśród rozmaitych trunków, było także wino mszalne. Kawę palono na zapleczu.

Pierwszą wystawę sztuki zorganizowano w „Bazarze” w1911 roku. Pierwszą nagrodę zdobył wówczas Władysław Skoczylas za pracę „Stary Góral”. Od 1912 roku wystawy organizowało Towarzystwo „Sztuka Podhalańska”, założone w 1909 roku. W lutym 1912 roku otwarto w „Bazarze Polskim” pierwszą dużą wystawę malarstwa i rzeźby. Wśród wystawców byli m.in. Stanisław Witkiewicz, Stanisław Wyspiański, Władysław Jarocki, Alfred Terlecki, Karol Kłosowski, Władysław Skoczylas. Tutaj działał też słynny Teatr Formistyczny Witkacego.  

W czasie II wojny światowej w budynku „Bazaru Polskiego” mieścił się Rathaus, czyli ratusz. Po wojnie na parter wrócił handel, a na piętro sztuka – od 1951 roku „Bazar Polski” przekształcono w filię Centralnego Biura Wystaw Artystycznych W 2001 roku utworzono Miejską Galerię Sztuki, rok później nadając jej imię Władysława hr. Zamoyskiego.

Od 2013 roku na budynku wisi tablica, przypominająca w wielkim skrócie historię zakopiańskiego „Bazaru Polskiego”.

Przeczytajcie także:

Zakopane – Baca przed Gazdą

Zakopane – wspaniały Bristol

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s