Siedlce – dawna cerkiew, dziś kościół garnizonowy

Plac Tysiąclecia w Siedlcach (woj. mazowieckie) jest kwadratowy. W kwadrat wpisane jest rondo, na którym stoi widoczna z daleka świątynia z masywnym krzyżem w szczycie. To kościół garnizonowy pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa, dawna cerkiew.

Na początku lutego 1813 r. Siedlce zostały zajęte przez wojska rosyjskie. Na przełomie XIX i XX wieku miasto stało się stolicą carskiej guberni – pojawiła się duża grupa osób prawosławnych. Dla nich na dzisiejszym Placu Tysiąclecia zbudowano okazałą cerkiew.

Pozwolenie na budowę soboru prawosławnego w Siedlcach wydano 5 stycznia 1867 r. Według planów cerkiew miała pomieścić około 600-700 wiernych. Budowla miała stanąć przy skrzyżowaniu ulic Ogrodowej i Alejowej, na drodze od budynku Magistratu do dworca kolejowego. Kamień węgielny wmurowano 18 lipca 1868 roku. Budowę ukończono w 1869 roku, zużywając 200 tysięcy cegieł. Nadano jej wezwanie Zesłania Ducha Świętego.

Cerkiew w Siedlcach wybudowano w stylu rosyjsko-bizantyjskim. Świątynia miała pięć ośmiobocznych wież z kopułami na których umieszczono prawosławne krzyże. W kopułach zawisły dzwony (łącznie 11). Cerkiew z zewnątrz pomalowano na niebieski kolor.

Wnętrze siedleckiej cerkwi urządzono z ogromnym przepychem – posadzkę wykonano z białego i czarnego marmuru, a w ołtarzu ułożono mozaikę z drzewa dębowego i jesionu. Świątynia otrzymała czterorzędowy ikonostas z cyprysowego drewna, dzieło petersburskiego mistrza Kondratiewa. Dwadzieścia osiem ikon w ikonostasie i w ołtarzu namalował malarz, akademik Tichobrazow. Ozdobą świątyni była ikona Chełmskiej Matki Boskiej w złoconych, wysadzanych szlachetnymi kamieniami ramach. Wokół soboru urządzono skwer i posadzono dekoracyjne rośliny. Teren otoczono żeliwnym ogrodzeniem, pomalowanym na żółto. W 1910 r. sobór odnowiono z zewnątrz. Wtedy też zamieniono kolor ścian z niebieskiego na biały.

W czasie I wojny światowej z Siedlec ewakuowano urzędników rosyjskich i polskich wraz z rodzinami. Z powodu braku kapłanów i wiernych (po wojnie w mieście pozostało nieco ponad 200 prawosławnych) w sierpniu 1915 roku sobór zamknięto. Wywieziono wówczas część wyposażenia cerkwi. Do miasta weszli Niemcy – w świątyni urządzili najpierw magazyn, a później przystosowali budynek do odprawiania nabożeństw dla żołnierzom. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, sobór przejął kościół katolicki – stał się świątynią garnizonową pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa. W maju 1920 roku przystąpiono do przebudowy świątyni. Rozebrano kopuły, a środkową przebudowano na stożkową z płaskim dachem. Zlikwidowano ołtarz prawosławny, wykonano ambonę oraz konfesjonał. Zamurowano przejścia pomiędzy filarami obok ołtarza, tworząc w ten sposób zakrystię. W 1928 roku architekt Michał Sławiński, nadał kościołowi zupełnie nowy, modernistyczny wygląd. Podczas prac usunięto niemal wszystkie elementy świadczące o prawosławnym pochodzeniu świątyni (pozostał tylko krzyż prawosławny z wyciętym profilem postaci ukrzyżowanego Chrystusa, umieszczony po prawej stronie na ścianie bocznej wewnątrz świątyni – niestety nie widzieliśmy go, bo kościół był zamknięty). Wymieniono nawet…. stare lipy rosnące wokół ogrodzenia. Ponowna konsekracja świątyni miała miejsce w styczniu 1991 roku.

W 1984 roku prawosławni w Siedlcach rozpoczęli budowę nowej świątyni Konsekracja cerkwi p.w. Św. Trójcy przy ul. Brzeskiej 15 odbyła się w czerwcu 1990 r.

Przeczytajcie także:

Siedlce – Dzieci Zamojszczyzny

Siedlce – cmentarz wojenny

Siedlce – cmentarz żydowski

Siedlce – betonowy sąd rejonowy

2 uwagi do wpisu “Siedlce – dawna cerkiew, dziś kościół garnizonowy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s