Jawor – kaplica, dawna synagoga

W Jaworzu (woj. dolnośląskie) przy ul. Czarneckiego stoi dziwna budowla. Jest dość wysoka, ośmioboczna, zwieńczona dzwonkowym hełmem z latarnią. Do bryły dostawiony jest przedsionek, z osobnym dachem. To kaplica św. Wojciecha, dawna… synagoga.

Pierwsza wzmianka o Żydach w Jaworzu pochodzi z 1364 roku – wówczas w mieście istniała już synagoga. W 1368 roku księżna Agnieszka nadała jaworskim Żydom przywilej, który miał ich chronić przed „wszelką przemocą, przed naruszeniem ciała i mienia”.  Ale już pięćdziesiąt lat później, w 1420 r. wydano zakaz przebywania Żydów w mieście. W 1438 roku synagogę, za zgodą króla Albrechta II, zamieniono na kaplicę rzymskokatolicką. Początkowo służyła pobliskiemu szpitalowi (nie zachował się, został zniszczony w 1945 roku) i otrzymała wezwanie św. Wojciecha (św. Adalberta). W 1729 roku z inicjatywy hrabiny Schaffgotsch (stary śląski ród z Cieplic) kaplicę przebudowano, nadając jej obecny wygląd. Budowla została poważnie uszkodzona w 1945 roku, ale przetrwała. Po II wojnie stała się kaplicą chrzcielną. Jest kościołem pomocniczym parafii św. Marcina.

Żydzi powrócili do Jawora na początku XIX wieku. Było ich jednak niewielu (w 1849 r. w Jaworzu mieszkało 109 Żydów), nie utworzyli więc samodzielnej gminy i nie wybudowali synagogi. W 1933 r. mieszkało tu jeszcze 68 Żydów, a w maju 1939 r. na terenie całego powiatu jaworskiego żyło 30 Żydów. Ostatni wyjechali z miasta w latach 50. XX w.

A kaplica św. Wojciecha błaga o remont.

Przeczytajcie także:

Jawor – Dom Augusty Wiktorii

Jawor – kószka, czyli ul na kamienicy

Jawor – Kościół Pokoju z aniołem „naturalnej wielkości”

 

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s