Spała – most po przejściach

Most w Spale (woj. łódzkie) ma 125 metrów długości, nie jest może najpiękniejszy, ale ma bardzo burzliwą historię.

Pierwsza przeprawa łącząca brzegi Pilicy w Spale była drewniana i powstała w 1884 roku. Została zniszczona w grudniu 1914 roku przez wycofujące się na wschodni brzeg rzeki wojska rosyjskie. Jeszcze podczas I wojny światowej saperzy niemieccy wybudowali w tym samym miejscu prowizoryczny most drewniany. Potocznie nazywano go saksońskim. Wkrótce jednak zniszczyła go powódź. Przez Pilicę przeprawiono się więc promem. Kolejny most, znowu drewniany, stanął  po 1926 roku. Po dziesięciu latach, w  1936 roku Spała doczekała się nowoczesnej przeprawy –  pięć drewnianych przęseł wymieniono na stalowe. Autorami nowatorskiego projektu technicznego byli inżynierowie Stanisław Rechniewski i Eugeniusz Hildebrandt. Za architekturę mostu odpowiadał inż.arch. Antoni Jawornicki (który zaprojektował m. in. przedwojenny granitowy cokół i otoczenie Pomnika Lotnika w Warszawie). Po raz pierwszy w Polsce połączono stalowe dźwigary  z płytą żelbetową. Stalową, spawaną konstrukcję wykonała firma „Wielkie Piece” i Zakłady Ostrowieckie. Organizatorem budowy z ramienia warszawskiego Urzędu Wojewódzkiego był inż. Ludwik Hlub, zaś kierownikiem inż. Zygmunt Kossowski.

W uroczystym  otwarciu zmodernizowanego mostu z zatokami, z kamiennymi ławkami i oświetleniem uczestniczył prezydent Ignacy Mościcki.

Na początku II wojny światowej polscy saperzy zerwali dwa przęsła, co miało uniemożliwić Niemcom przejście na drugi brzeg Pilicy. Ale hitlerowcy w niecałe trzy miesiące most naprawili. Zniszczyli go pięć lat później, kiedy opuszczali Spałę, w styczniu 1945 roku.

Most został odbudowany w 1948 roku, ale zrezygnowano z niektórych elementów przedwojennego wystroju , np. ze stylowego oświetlenia. Projekt odbudowy opracował ten sam zespół inżyniera Stanisława Rechniewskiego, który go skonstruował przed wojną, a pracami również kierował inżynier Zygmunt Kossowski.  Spalska przeprawa jest wpisana do rejestru zabytków województwa łódzkiego.

W 2011 roku patronem mostu został gen. broni Tadeusz Buk, dowódca Wojsk Lądowych, mieszkaniec Spały (mieszkał wraz z rodziną w domu wybudowanym przez siebie na prawym brzegu Pilicy). Zginął w katastrofie lotniczej pod Smoleńskiem w 2010 roku.

Przeczytajcie także:

Spała – żubr Ignac

45590047_367734673971542_8289300809858940928_n

 

 

Reklamy

Jedna uwaga do wpisu “Spała – most po przejściach

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s