Biała Podlaska – ślady egzekucji

Na murze jednego z domów przy pl. Wolności w Białej Podlaskiej (woj. lubelskie) widnieją ślady po kulach. To tragiczna pamiątka po dwóch egzekucjach, które odbyły się w tym miejscu w listopadzie 1943 roku. Życie straciło wówczas 26 osób.

Pierwsza egzekucja odbyła się 13 listopada 1943 r. o godz. 12. Niemcy poinformowali o niej przez megafon, a następnie spędzili  na plac przypadkowych przechodniów z pobliskich ulic. Teren został otoczony kordonem niemieckiej policji i żandarmerii. Dziesięciu więźniów, żołnierzy Armii Krajowej Obwodu Biała Podlaska, przywieziono samochodem ciężarowym. Mieli związane drutem ręce, zagipsowane usta i nałożone na oczy czarne przepaski. W dwóch grupach, po pięciu, podprowadzono ich pod ścianę domu i rozstrzelano. Aby mieć pewność, że wszyscy zginęli, po egzekucji jeden z oficerów niemieckiej policji podchodził do każdego z rozstrzelanych i strzelał  z pistoletu w głowę.

Kolejna egzekucja odbyła się w tym samym miejscu 23 listopada 1943 roku. Informowały o niej ciemnoczerwone plakaty w języku polskim i niemieckim. Zamordowano wówczas 16 osób z powiatu bialskiego.

Rozstrzelanych wywieziono do lasu Grabarka w okolicach Białej Podlaskiej. W 1944 roku zamordowanych ekshumowano i pochowano na cmentarzu rzymskokatolickim przy ul. Nowej i prawosławnym przy ul. Terebelskiej.

Obie egzekucje wykonane zostały na rozkaz Maksa Kubina,  ówczesnego kierownika ekspozytury policji i służby bezpieczeństwa w Białej Podlaskiej. Tak na marginesie, Kubin uniknął kary. Po ucieczce z Białej Podlaskiej w drugiej połowie lipca 1944 r. wszelki ślad po nim zaginął.

Miejsce egzekucji na placu zostało upamiętnione przez bialskich rzemieślników już w 1945 roku. Ślady kul na ceglanym murze przykryto szkłem w metalowej ramie. Po środku umieszczono wieniec laurowy z orłem białym i wizerunkiem Matki Boskiej. W latach 50.  XX w. cześć chodnika przy ścianie budynku ogrodzono metalowymi słupkami i połączono grubym łańcuchem. Dodano wtedy otwartą księgę z datą 1943-1958 i ustawiono przed ryngrafem znicz. Po 1989 roku na ścianie pod tablicami z czarnego marmuru, pojawiły się tabliczki z nazwiskami rozstrzelanych. Miejsce, w którym stali rozstrzeliwani obłożono płytami z szarego granitu. Orły na słupkach dźwigających łańcuch otrzymały korony.

Przeczytajcie także:

Biała Podlaska – liceum Kraszewskiego, dawna Akademia Bialska

Biała Podlaska – św. Michał na pomniku

Biała Podlaska – mural PWS

Biała Podlaska – wyszczerbiony krzyż

Biała Podlaska – Kraszewski na ławeczce

 

 

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s