Środa Wielkopolska – ksiądz Szamarzewski na ławeczce

W Środzie Wielkopolskiej (woj. wielopolskie) na skwerze pomiędzy ul. Ratuszową i Sejmikową na granitowej ławeczce w formie łuku siedzi ksiądz Augustyn Szamarzewski. Duchowny w  prawej ręce trzyma zamknięty brewierz. Wygląda, jakby miał zaraz wstać  i gdzieś pójść, coś zrobić, zacząć działać. Bo też i taki ksiądz Szamarzewski był.

Augustyn Szamarzewski urodził się w 1832 roku w Poczdamie, w rodzinie poznańskiego urzędnika pocztowego Jakuba, i Agnieszki z domu Klimek. W 1854 roku w Poznaniu, w katolickim Gimnazjum św. Marii Magdaleny, uzyskuje maturę i tak jak ojciec, rozpoczyna pracę na poczcie. Rok później żeni się z Michaliną Kalawską. Małżeństwo nie ma dzieci. Gdy Michalina nagle umiera, Szamarzewski wstępuje do seminarium duchownego w Gnieźnie i w 1859 przyjmuje sakramenty kapłańskie. Wkrótce zostaje drugim wikariuszem parafii w Środzie Wielkopolskiej.

Ale energia młodego księdza rozpiera. Angażuje się więc w pracę społeczną. Organizuje Stowarzyszenie Czeladzi Rzemieślnicze, zakłada Towarzystwo Rzemieślnicze, czyli Przemysłowe pod opieką św. Józefa, działa na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości. Gdy w 1863 roku wybucha powstanie styczniowe, ksiądz Augustyn wygłasza patriotyczne kazania, werbuje ochotników i przemyca zaopatrzenie. Wkrótce sam porzuca obowiązki w parafii i przedostaje się do Królestwa Polskiego. Tam jednak zostaje schwytany i w marcu 1863 roku  jest deportowany do Prus. Skazany na półtora roku więzienia za zdradę stanu, wyrok odbywa w Poznaniu i Berlinie (w więzieniu w dzielnicy Moabit).

W październiku 1864 roku Szamarzewski odzyskuje wolność. Wraca do Środy Wielkopolskiej do obowiązków wikariusza i… dalej działa. Zajmuje się organizacją spółdzielczości kredytowo-oszczędnościowej wśród średzkich rzemieślników i rolników. Organizacje te nastawione były nie tyle na zysk, ile na udzielanie tanich pożyczek, pomagających w rozwijaniu działalności. W 1872 roku wszystkie założone przez niego spółki połączyły się w Związek Spółek Zarobkowych i Gospodarczych. Ksiądz Szamarzewski zostaje jego patronem. Mówi: „Spółki nie są instytucjami czysto finansowymi, lecz finansowo-dobroczynnymi. Przyjąłem obowiązek patrona w tej tylko myśli, aby one rzeczywiście takimi były instytucjami”.

Działalność księdza bardzo nie podoba się zaborcy. W 1873 roku Szamarzewski zostaje więc dla przestrogi osadzony na miesiąc w więzieniu w Kłodzku. Ale duchowny nie dał się zastraszyć, dalej rozwija spółdzielczość.

Od 1886 roku ksiądz Augustyn przenosi się do Ostrowa Wielkopolskiego. Najpierw zostaje wikariuszem, a później proboszczem  parafii św. Stanisława Biskupa Męczennika. Umiera nagle, w wieku 59 lat, w 1891 roku, w czasie odprawiania nabożeństwa w dniu odpustu św. Stanisława (8 maja). Jego pogrzeb staje się wielką manifestację patriotyczną.

Pomnik-ławeczka we Środzie Wielkopolskiej została odsłonięta w  2016 roku. Powstała według projektu poznańskiego artysty Chrystiana Gomolca.

39196730_701280740205469_7789840239828140032_n

 

 

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s