Runowo – stary zamek

W Runowie Krajeńskim (woj. kujawsko-pomorskie) w parku nad jeziorem stał kiedyś pałac. Dziś pozostały z niego ruiny, ale zachowane fragmenty murów z okrągłą wieżą każą przypuszczać, że był wielkiej urody.

Nazwa Runowo po raz pierwszy w dokumencie pisanym pojawiła się w 1325 roku. Wieś należała wtedy do cystersów z Byszewa (gm. Koronowo). W końcu XIV wieku należała już do rodziny Runge-Odrowążów, a od początku XVI wieku do Orzelskich herbu Dryja. W ich władaniu majątek pozostawał przez 120 lat.

W 1595 roku Jan Orzelski, kasztelan rogoziński i starosta kościański, w miejscu spalonego drewnianego dworu obronnego, buduje w Runowie duży, murowany pałac. W połowie XVII wieku córka Orzelskich, Izabela, wychodzi za mąż za podkomorzego dobrzyńskiego Zygmunta Działyńskiego i wnosi Runowo w posagu.  W ten sposób majątek trafia do rodu Działyńskich i pozostaje w ich posiadaniu przez 180 lat.

W pałacu runowskim urodziła się hrabina Teofila z Działyńskich Szołdrska-Potulicka, bardziej znana jako Biała Dama z zamku w Kórniku.

Po 1790 roku Runowem władał syn hrabiny Teofilii z pierwszego małżeństwa, Feliks Szołdrski, a po nim jego krewny hr. Wiktor Szołdrski. Niestety, na początku XIX wielu majątek zaczął poupadać. Często zmieniający się właściciele doprowadzili go do ruiny. W 1852 roku dobra runowskie, składające się z kilku dużych folwarków, kupił Theodor von Bethmann-Hollweg. On to zlecił przebudowę pałacu. Na przełomie XIX i XX wieku w Runowie stała już  neorenesansowa rezydencja, zbudowana według projektu znanego architekta Martina Gropiusa z Berlina, z wieżą zwieńczoną stożkowym dachem, oraz kolistymi wieżyczkami.
W ręku rodziny von Bethmann-Hollweg majątek pozostawał  do 1928 roku, kiedy to został rozparcelowany. Sam folwark runowski kupił Wiktor Szulczewski ze Strzelc koło Chodzieży.

Podobno w czasie II wojny światowej  w pałacu rezydował Hermann Göring, a jeden raz odnotowano wizytę Adolfa Hitlera.

Pałac w styczniu 1945 roku został podlony przez wycofujących się Niemców. Dzieła zniszczenia dokonała Armia Czerwona. Po wojnie majątek znalazł się pod zarządem PGR Runowo.  Od 1997 roku stanowi własność prywatną. Nowy właściciel w oficynach urządził hotel.  Sama zaś ruiny zabezpieczył i ogrodził taśmą.

Bez problemu wjeżdżamy na teren posiadłości.  Spacerujemy po parku  z potężnymi drzewami (buki, dęby, jesiony), obchodzimy ruinę dokoła. Na jednej ze ścian  wisi tablica z datą 1595 i nazwiskiem Jana Orzelskiego, który dom „ od podstaw doprowadził”. Bardzo ładne to założenie.

 

 

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s