Włodowice – Ateny Olkuskie w ruinie

We Włodowicach (woj. śląskie), w pobliżu skrzyżowania ulic Krakowskiej i Sobieskiego stoi ruina. Tablica przed nią informuje, że był to pałac i słynne centrum nauki, nazywane Atenami Olkuskimi. Tyle, że nie wiele z tego zostało…

Pałac we Włodowicach zbudował w XVII wieku kasztelan krakowski Stanisław Warszycki. Stanął w miejscu, gdzie jeszcze w 1665 roku znajdował się modrzewiowy dwór Firlejów, spalony podczas potopu szwedzkiego. Warszycki wzniósł pałac w stylu polskiego baroku. Budowla powstała z kamienia wapiennego i cegieł. Stropy i więźba dachowa były drewniane. Pałac był 4-kondygnacyjny (piwnica, parter, piętro i strych), miał zwartą bryłę o rzucie prostokąta zwieńczoną spadzistym dachem, krytym gontem. Nad wejściem głównym znajdował się balkon, a na piętrze, nad sienią salon. Komnaty pałacu były zdobione malowidłami al fresco i makatami.

W 1683 roku we Włodowicach gościł król Jan III Sobieski, który udawał się wtedy do Wiednia. Informacja o noclegu u Warszyckiego znalazła się w  „Dyariuszu wyprawy wiedeńskiej”. Na pamiątkę pobytu króla w pałacu powstały trzy pokoje królewskie. W jednym z nich znajdował się piec obłożony kaflami przedstawiającymi króla na koniu. Kilkadziesiąt lat później, w 1734 roku w pałacu nocował zmierzający do Częstochowy król August III Sas.

Kolejnymi właścicielami założenia byli Męcińscy, Szembekowie i Polescy. I to właśnie Michałowi Poleskiemu, który zamieszkał we Włodowicach w 1870 roku, miejscowość zawdzięcza miano Aten Olkuskich. On to bowiem założył w pałacu wyższą szkołę agronomiczną z laboratorium chemicznym i fizycznym wyposażonymi w liczne przyrządy badawcze. W pałacu prowadzono obserwacje meteorologiczne, dokonywano pomiarów pól. Poleski zgromadził bibliotekę liczącą przeszło 10 tysięcy tomów, której znaczną część stanowiły dzieła o tematyce przyrodniczej, oraz zebrał kolekcję minerałów i okazów paleontologicznych. Kolekcjonował również pamiątki po dawnych właścicielach. Do pałacu zjeżdżali wówczas profesorowie z całej Polski i nie tylko.

Zapewne w czasie I wojny światowej majątek  trafił w ręce Elwiry Marii O’Rourke, która w roku 1927 lub 1928 odsprzedała go miejscowej rodzinie chłopskiej. W maju 1935 roku kupnem pałacu zainteresowany był Stanisław Holenderski, przedsiębiorca i filantrop z Zawiercia, ale transakcja nie doszła do skutku. Pałac bowiem spłonął, a o jego podpalenie i próbę wyłudzenia odszkodowania został oskarżony ówczesny właściciel. Nieremontowany pałac popadał w ruinę. Dzieła zniszczenia dokończył pożar z 1956 roku.

Dziś Ateny Olkuskie są w stanie więcej niż opłakanym. Wystarczy powiedzieć, że w czerwcu 1967 roku założenie pałacowo-parkowe wpisano do rejestru zabytków, ale  już w 1989 roku ze względu na zły stan techniczny pałac został z niego skreślony.

 

 

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

w

Connecting to %s