Stawisko – Stryjeński, Kenar i kapliczka

Anna Iwaszkiewiczowa, z domu Lilpop była bardzo religijna.  W Stawisku (Podkowa Leśna, woj. mazowieckie) jej ulubionym miejscem wyciszenia i skupienia była nieduża kapliczka w głębi parku.

Prowadzi do niej szeroka ścieżka, po obu stronach porośnięta starymi drzewami. Kapliczka znajduje się tuż przy płocie posiadłości. Jest dziełem Karola Stryjeńskiego. Ten krakowsko-zakopiańki architekt i rzeźbiarz miał zresztą projektować cały dom Iwaszkiewiczów,  ale ostatecznie zrobił to Stanisława Gądzikiewicz. Karol Stryjeński zaprojektował natomiast w Stawisku Dom ogrodnika,  który nie przetrwał do naszych czasów, a także drewniany żyrandol, który wisi nad biurkiem Jarosława Iwaszkiewicza oraz właśnie ową modernistyczną kapliczkę w parku.

Dom w Stawisku został ukończony w 1928 roku. Całe założenie liczyło ok. 35 hektarów. W latach 60. XX wieku Stawisko przecięła droga, kontynuacja Alej Jerozolimskich. Odcięła wówczas blisko połowę terenu. Poza parkiem znalazł się staw, od którego zresztą pochodzi nazwa posiadłości. Dziś Stawisko to 16-hektarowy park leśny. Zachowały się jeszcze cztery z dziewięciu starych, pomnikowych sosen, z których jedna, nazywana Urania upamiętniona została w ostatnim wierszu poety.

W starej kapliczce stanęła figura Madonny dłuta Antoniego Kenara. W kwietniu 1966 roku w liście do Haliny Micińskiej-Kenarowej Jarosław Iwaszkiewicz pisał: „ Jeśli chodzi o rzeźbę Antka, istnieje ona i stoi zawsze w kapliczce pod dębem. Kapliczka była pomyślana jako upamiętnienie miejsc, gdzie chadzali twórcy „Litanii”, Jerzy Liebert i Karol Szymanowski – ale niedokończona i nie upamiętniona. Żołnierze niemieccy obcięli scyzorykiem nos tej Matce Boskiej – powstała stąd Madonna Syphilitica, bardzo zresztą impressionatte”.
Owa „Litania” to jeden z najpiękniejszych utworów gatunku w literaturze muzycznej. Twórca wiersza, Jerzy Liebert ofiarował go  Annie Iwaszkiewiczowej na imieniny w 1926 roku. Karol Szymanowski za namową Anny  umuzycznił w roku 1933 (jako opus 59). Sam Jarosław Iwaszkiewicz nazwał wspólne dzieło artystów  „klejnotem nad klejnotami”.

Przeczytajcie także:

Podkowa Leśna – warszawiacy na cmentarzu

Stawisko: Witkacy u Iwaszkiewiczów

Podkowa Leśna – spotkanie w Kasynie

Podkowa Leśna – kościół ogród

Podkowa Leśna – Parów Sójek

Podkowa Leśna – gościnna „Aida”

Podkowa Leśna – Matka Boska nad kamieniem

Milanówek – wille dla Turczynek

 

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s