Nieborów – tajemnice Niobe

Jest piękna. Marmurowa głowa pochylona w dół i mocno skręcona w lewo  należy do Niobe. Stoi w sieni pałacu w Nieborowie (woj. łódzkie).

Trudno się od niej oderwać.  Zresztą nie tylko nam. Konstanty Ildefons Gałczyński pisał: „Zacząłem w Nieborowie po pokojach brodzić/ i od Niobe odchodzić, i znów do niej schodzić, / powracać i uciekać przez korytarz przykry (….).  Wyznanie to umieścił w poemacie, a jakże, „Niobe”, wydanym w Warszawie w 1951 roku.

Kim była bogini, która tak zafascynowała poetę?  Kto wykonał jej głowę i jak trafiła do Nieborowa?

To postać tragiczna. Bogini Niobe pochodziła z rodu Tantalosa, była jego córką. Została żoną Amfiona. Urodziła czternaścioro dzieci: siedmiu synów i siedem córek. Dzieci nazywano od imienia matki Niobodami. Boginię zgubiła pycha. Twierdziła bowiem, że to jej powinno się oddawać część, a nie komuś, kto ma tylko dwoje dzieci. Tym „kimś” była bogini Leto (Latona), matka Apollina i Artemidy. Ta dwójka postanowiła pomścić tę zniewagę. Na oczach Niobe zabili po kolei zabijali z łuku  jej dzieci. Rozpaczającą Niobe Zeus zamienił w skałę.

Grecy już w okresie hellenistycznym stworzyli słynną na cały antyczny świat rzeźbioną grupę Niobidów.  Posąg matki skamieniałej z bólu stał pośród czternaściorga umierających dzieci. Głowa Niobe, która znajduje się w sieni pałacu w Nieborowie jest zapewne rzymską kopią z II wieku n.e., wykonaną według oryginału z II wieku p.n.e.

Ale nie cała nieborowska głowa jest z tamtych czasów.  Antyczną głowę ustawiono bowiem w XVIII wieku  na nowym biuście i postawie. „Nowy” jest także koniuszek lewego ucha i pukiel włosów nad nim, oraz część włosów na karku.

Niobe ma owalną twarz, wysokie czoło, idealnie prosty i długi nos. Usta ma rozchylone, migdałowe oczy szeroko otwarte. Cała jest bólem. Do Nieborowa głowa trafiła za sprawą Heleny Radziwiłłowej. Przypłynęła statkiem do Gdańska w 1802 roku z… Sankt Petersburga. Była bowiem darem Katarzyny II dla księżnej Heleny. Do Rosji natomiast trafiła  raz z innymi dziełami sztuki starożytnej, kupionymi przez carycę u Lyde Browne’a z Wimbledonu. Jej właściciel, znalazłszy się na skraju bankructwa, sprzedał swoją wspaniałą kolekcję.

Nieborowska głowa Niobe ma 41,5 cm wysokości. Czy powstała jako samodzielna rzeźba? A może jest fragmentem jakieś statuy?  Jeśli tak, to gdzie znajduje się jej ciało? Istnieje hipoteza, że może należeć do posągu odkrytego w kwietniu 2005 roku, na terenie Willi Kwintyliuszy (Villa dei Quintilli), czyli w parku archeologicznym w Rzymie. To tylko potwierdza wielką wartość „naszej” Niobe.

Przeczytajcie także:

Nieborów – książęca majolika

Nieborów – wiekowy platan

21291836_10212401014334222_1408514661_n

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s